Felsefe Öğretmeni Oğuzhan Özdemir ‘in tavsiyesiyle okuduğum bu kitap Sokrates ‘in öğrencisi olan Platon ‘un kalemiyle bizlere aktarılan, Sokrates’in şehrin tanrılarına inanmamak onların yerine başka tanrılar koymak ve böylece gençliği zehirlemekle suçlanılmasının hikayesidir ve savunmasını yapmasının.
Sokrates (Yunanca: Σωκράτης, M.Ö. 470 Alopeke, Attika – M.Ö. 399 Atina), Antik Yunan filozofudur. Yunan Felsefesinin kurucularındandır. Yazılı eser bırakmamış ve tüm öğretilerini sözlü olarak yapmıştır. Ahlak felsefesi, diyalektik uslamlama, ironi, maiotik…
Anlatmak istediğim fakat altından kalkamayacağım (yazıp yazıp sildim, vazgeçtim) kadar bilgisizliğimi hissettiren bu konularda sizlere olmayan bilgimi de sunamayacağım. Bu kitabı okumaktaki amacım genel anlamda ‘kendini tanı’ olarak nitelendirebileceğim bu olgular bütününü anlamaya çalışmamdı. Bilmediğini bilen ve bu yüzden diğer insanlardan daha bilge olan Sokrates ‘i biraz daha olsun tanımak için okunabilecek başucu kitaplarından.
Kendime, aslında dedim, ikimizden hiçbirinin güzel ve dğru herangi bir şey bildiğini sanmıyorum, ama o bilmezken bildiğini düşünüyor, ben bilmiyorum ve bildiğimi de düşünmüyorum. Böylece ondan salt şu küçücük noktada, bilmediğimi bildiğimi düşünmememden biraz üstün gibi göründüm.
Kitabı okumak isteyenlere kitap hakkında bilgiler:
Yazar: Platon(Eflatun) , Çeviren: Turan Erdem || ARYA YAYINCILIK || Liste Fiyatı: 6,00 TL. || Yayın Yılı: 2010 || Kitap Kağıdı || 11×19,5 cm || Karton Kapak || ISBN: 9758491414
Nihilizmi anlamak, kendimi geliştirmek için Felsefe’ye balıklama giriş ile büyük bir üstadın kitabımı ellerime almam elbette ki hataydı. Belki çeviriden, belki seviyesizliğimden, belki kitabın seviyelililiğinden kaynaklanan beni zorlayan nedenler topluluğu vardı. Henüz anlayacak, yorumlayacak seviyede olmadığımı hissettim. Her paragrafı birkaç defa okumak ve yine de anladığım şeyin anlatmak istediği olup olmadığına emin olamadıktan sonra kitabı okumayı bırakmadım. Sadece erteledim.
Amacım bu siteyi açarken de düşündüğüm gibi kendime geliştirmek fakat gün geçtikçe şevklensem de hiç olduğumu daha iyi idrak ediyorum. Bir gün bu kitabı tekrar, belki sonra bir kez daha okuyacağım. Ama er ya da geç içimden evet, bu sefer oldu diyeceğim.
Ben her türlü ahlaki hüküm vermeye, övmeye ve mahkum etmeye karşı derin bir tepki duyarım. Alışılagelen ahlaki hükümlere karşı şunu sorarım: Hükmü veren hüküm vermeye esasa itibarıyla haklı madır? O onun yeterli derecede üstürde midir? Onun saggörüsü, hayalgücü, yeterli deneyimi varmıdır, bir bütünü tasarlaması için?
Ruhunuzu taze, serin ve doğallığını yitirmemiş olarak tutun! His dolu olanların ılık havası, duygusalların boğucu sıcak havası sizden uzak olsun!
Beni okuduğunu anlayamayan biri olarak düşünmediğinizi umuyorum. Friedrich Nietzsche, çekiç ile felsefe yapan sıradışı bir kişilik. Yaşamı boyunca yaşadığı zorlukları biraz öğrenince düşüncelerindeki ağırlığın kaynağını biraz hisseder gibi olsam da acaba düşünce yoluyla yenmeye çalıştığı zorlulukların yanının zorluğu ne kadar önemsenir gerçekten bilemiyorum. Aldığı yol kimisinin kafasını karıştırsa da korkusuzca bir gün düşüncelerini kapsamak amacım. Şaka gibi ama kendi sınırlarımla henüz tanışmadığımdan bunu söylemekte sakınca, abartı, havalanma gibi bir şey görmüyorum. İçtenliğimle kendi kendime bir şeyler karalıyorum diyelim.
Kitabı okumak isteyenlere kitap hakkında bilgiler:
Yazar: Friedrich Nietzsche || Çeviren: Sedat Umran || BİREY YAYINLARI || Liste Fiyatı: 12,00 TL. || Yayın Yılı: 2000 || İthal Kağıt || 13,5×19,5 cm || Karton Kapak || ISBN:9758257461
Felsefeyi öğrenmek isterim ama ders kuru kuruya gitmez, sıkılmamam için de kurgu olsun diyorsanız ki ben bunu düşünerek almıştım, almanızı önerebileceğim bir kitap. Hemen baştan söyliyeyim kitap mükemmel olsa da kurgu olsun dediğim kısmı düşündüğüm gibi değildi. Ben felsefe ile ilgili Sofie adlı genç kızın sorular sorarak tüm felsefi tarihi olmasa da büyük bir kısmı kendisinin yol alacağını düşünüyordum, fakat olay çok daha karmaşık bir kurgu halinde karşımıza çıkıyor.
Felsefe tarihini en başından özel özel ele almasına rağmen gerçekten kısa bir kitap. Yazarımız Jostein Gaarder ‘ı bu konuda tebrik etmek gerek, konuyu inanılmak bir şekilde öz olarak ele almış. Ayrıca Sabir Yücesoy ‘u da anlaşılır, yalın Türkçeleştirme konusunda tebrik etmek gerekiyor.
Kitabı genel anlamda ele aldığımızda taraflı bir bakış açısı olduğunu farketmemek imakansız. Örneği bir pazaz bana Hristiyanlık’ı anlatırsa, olaya tarafsız bakarak anlattığını kimse iddia edemez. Bunun gibi bir çok sahne yaşanan kitabı Hristiyanlık’ı kabul etmiş kimselere felsefe tarihini Hristiyanlık’a uydurma çabası olarak nitelendirebilirim. Sert olsa da bunu düşünmek için bir çok nedenim var, örneğin kitapta Hristiyanlık 100 sayfayı aşkın bahsedilirken Müslümanlık ve Budizm gibi önemli dinlerin toplamda 3 sayfayı geçmemesi. Biraz düşününce bunun yazar için yadırganacak bir şey olmadığını da farkettim. Hristiyan bir okuyucu kitlesine İsa’yı felsefede onları kızdırmadan veya sevindirerek ancak bir papaz anlatır. Yazarın objektif olmasını beklemek bazen gerçekten hata oluyor benim için. Felsefede halen etki altında kalmadan düşünmenin gerekliliğini vurgularken bunu vurgulayan kişi karşımıza bu şekilde çıkıyor.
Biraz daha geri gidersem yazarın üslubundan çok, yazarken değiştiremeceği ve kitabın konusunu teşkil eden felsefe tarihi beni etkiledi. Gerçekten de filozoflar insanları bir tavşanın tüylerinin arasında yaşayan varlıklar olarak kabul edersek, bu tüylerin en uçlarına kadar tırmanarak neler olduğunu merak eden kimseler. Dünyadaki gerçekler hakkında şaşırma duyusunu çocukluktan sonra kaybetmemek ne kadar güzel bir şey. Filozofların her zaman yadırganması, beyaz karganın peşinde koşmaları ve kimi zaman ucunda ölüm olsa da gerçeği kovalaması takdire şayan.
Kitabımız 15 yaşına girmek üzere olan Sofie adlı genç kızın posta kutusunda “Kimsin sen?” yazılı bir kağıt bulmasıyla başlar. Bu soruyu bir felsefe dersi takip eder ve felsefi bir kitaptan bekleneceği gibi ironi dolu bir son ile zevki damağımızda, felsefe tarihi için kısa bir kitabın son sayfası da kapanır.
Kitapta felsefeye aşık oldum diyebilirim. Giderek karmaşıklaşan düşünce yumağında kimi zaman çok basit örneklerle veya olaylarla o an bahsedilmekte olan felsefi düşünceyi anlaşılır kılan bir çok ayrıntı mevcut.
Olması gerektiği gibi kitap bir çok düşünürü sansürsüzce karşımıza sunuyor. “Kendini tanı, ey insan kılığındaki tanrısal soy!” diyen Ficino ‘dan “Tesadüf hayatın yaratıcısıdır.” diyen Darwin’e ve “Tanrı öldü.” diyen Nietzsche ‘ye kadar bir çok düşünür kitap boyunca bize selam veriyor. Biraz taraflı bir kitap olduğunu düşünsem de bir çok konuda ayakta alkışlanması gerek. Bu tarz düşünceleri tepki görmüş kimseleri bize sunması çok önemli. İnsanın maymundan geldiğini savunan Darwin ‘i dinlemeden olur mu öyle şey demek insanın devekuşundan geldiğini gösterir adeta. Katılsak da katılmasak da önce dinlemeli, hatta sonradan kabul edebileceimiz kapıyı açık bırakarak tehtit edercesine karşı çıkmak değil, sorgulayarak gerçeğe ulaşmaya çabalamamız gerekir. Hiçbir zaman körü körüne kendi düşüncemize kapanmamalıyız. Olayı olabildiğince sonsuzluk açısından görmeliyiz, böylece belki bir gün her şeyin ilkini, nereden geldiğimizi ve nereye gideceğimizi kesin olarak görebiliriz. Neden olmasın? Belki de inanıyorum çünkü akla aykırı demeliyiz. İnsanın özgürlüğe mahkum olduğunu düşünmeliyiz. Bakarsın bir gün Navalis’in dediği gibi “Dünya hayal olur, hayal de gerçek.” Biz her şeye açık olmalıyız.
Unutmadak eklemeliyim ki kitapla farkettiğim tanrıdaki analık doğası düşüncesini bunca yıl gözlerimi kaparcasına görememişim. Ayrıca kitabı okuldaki felsefe dersiyle karşılaştırınca gerçekten midem bulandı. Enteresan bir alıntı ile yazımızı sonlandıralım ve ben de bu sırada kitapta mimlediğim bir çok filozofun kitabını sipariş edeyim.
“Anlıyorum.”
“20. yüzyılda yaşamış bir empirst olan Bertrand Russell daha tuhaf bir örnek veriyor. Her gün çiftçi kümese geldiğinde kendisine yem verildiğini gören bir civciv sonunda çiftçinin gelişiyle kabına yem konması arasında bir ilişki bulunduğunu sonucuna varacaktır.”
“Ama sonra bir gün yem verilmez, öyle mi?”
“Bir gün çiftçi gelip artık büyüyüp tavuk olmuş hayvanın boynunu koparıverir.”
“Üff… iğrenç bu.”
“Yani bazı şeylerin zaman içinde peşpeşe gerçekleşiyor olması, mutlaka aralarında nedensellik ilişkisi bulunduğunu anlamına gelmez. Felsefenin en önemli görevlerinden biri de insanların aceleci çıkarsamalara karşı uyarmaktır. Üstelik aceleye gelmiş çıkarsamalar birçok batıl inanışa da yol açabilir.”
Kitabı okumak isteyenlere kitap hakkında bilgiler:
Yazar: Jostein Gaarder , Çeviren: Sabir Yücesoy || PAN YAYINCILIK || Liste Fiyatı: 18,00 TL. || Yayın Yılı: 2008 || İthal Kağıt || 13,5×19,5 cm || Karton Kapak || ISBN:9758434572
Hadi kalıplardan çıkalım.Kendi benliğimize doğru biraz yol alalım.Kim olursa olsun,bize anlatmak zorunda değil ama bırakalım kendimizi geçmişimize.Hangimiz çılgınca şeyler yapmadık ki? Aslında bizim için pek çılgınca değildi,fakat o an bizi bir başkası görse deli sanabilir diye düşünmedik mi? Kimsenin bilmediği özel duygumuz , özel anımız , özel … olmadı mı? Bu soruların cevapları içimizde tabiki.İşte bu kitap öyle bir kitap ki 500 yıl önce yazılmasına rağman bizim bu duygularımızı aydınlatıyor.
Antik-Yunan geçmişinden bolca yararlanarak, Erasmus 16. yyda yazdığı başyapıtında deliliğin kendinden daha deli olmayı anlatıyor kürsüsünde.Kitapta delilik tam olarak kendisidir ve kendisine övgüler yağdırır.Bu övgüleri yağdırmadaki aracı da her türlü insandır.İlk olarak bir takım tanrıların kazandırdığı ve şükran duyulması gereken özelliklerinden bahseder.Sonra deliliği ele alır.Tanrıların ve insanarın ne kadar da delilik ile iç içe olduğunu ve ne kadar deli olduklarını anlatır.Kimi zaman bir aşığı,kimi zaman bir bilgeyi,kimi zaman bir prensi,prensesi ve kimi zaman da din adamlarını ele alır.Eleştirilerden hiç çekinmeden bahsetmesi kitaba gülüngeç bir hava katar.Birkaç sayfada bir karşımıza çıkan konu ile ilgili mitolojik unsur karikatörleri de zihnimizde canlandırmamız için bize yardımcı olur,kitabın akıcı bir özellik kazanmasına ve kendimizi olayın içinde bulmamıza neden olur.Çağlar boyunca düşünce düzeyinde bağnazlın her türlüsüne yönelen bir eleştiri baş yapıtıdır.
Kitapta Erasmus bize şu soruyu sorar: “İnsanoğlunun tüm zincirlerden kurtulmasını ve salt özgürlüğe ulaşmasını sağlayan delilik değil midir?” Hakldır bence.Ömrümüzde yaptığımız en güzel ve hoş ne varsa bunu deliliğe borçlu olduğumuz gerçeğini farklı boyutlarla ciddi bir komiklik içersinde anlatmıştır bu eserde.Bir bilginin dünyevi tüm duygulardan uzaklaşması,bir delilinin ise tam tersi dünyevi bütün duyguları tatmak için duyduğu bu korkunç istek temel farktır.Bu noktada bir düşünmemizi ister Erasmus.Hiç bir duyguyu tatmayan bilge mi gerçeğe hakimdir yoksa bir deli mi? Skolastik düşüncenin karşısında halk adı verilen çok başlı bir canavarı temsil eder.Deliliği,bilginlerin,din adamlarının ve kim varsa onun silahıyla över.
Kitabı okumak isteyenlere kitap hakkında bilgiler:
Yazar: Erasmus , Çeviren: Nusret Hızır || Liste Fiyatı: 10,00 YTL. || Yayın Yılı: 1998 || İthal Kağıt || 13,5×19,5 cm || Karton Kapak || ISBN:9757942294
Bu kitabı okurken bir kaç konuda kendimce çözümlemeler yaptım.İnsanların kitap okumayı sevmeme nedenlerinden birini daha kendimce ortaya çıkardım.Bu neden belki de bahane kitabı okurken içeriğe göre bir bakış açısı sergilememekti.Bu nasıl oluyor birazdan değineceğim.
Batı klasikleri her zaman ilgimi çekmiştir.Gerek kapak tasarımları,gerek çevirilerinde bile güzelliğini gösteren kelime dizilimleri gerek ebatları ve gerekse anlattıklarıydı.İtiraflarım da kısa ama etkileyici bir şekilde klasik olmayı haketmiş bir şaheser.Bir yazarın kendince itiraflarını,hayatın nereden geldiğine ve dolayısıyla dini konulardaki kimi zaman felsefi kimi zaman daha farklı bakış açılarıyla bir kendisiyle yüzleşmesini ela alıyor.Yazarın sesli düşünmesi gibi düşünebiliriz.Edebi olarak gerçekten akıcı ve anlatım olarak dilin netliği mükemmel.
Kitabı okurken yaptığım ve belki benimle aynı hatayı paylaşan kişilerin kitap sevgisini azaltacak bir ayrıntı: Kitap bir tarih romanı değil.Yani sebep sonuç gibi kesin çizgiler yok.Bazen bir hikayenin son cümlesini okuyarak çözümlemeye ulaşabilir ve hatta gelişme bölümünde olmuş olayları tahmin edebilirsiniz fakat bu kitapta işler biraz değişiyor.Kitabı 30dk’da yarıladıktan sonra bir an duruksadım.Çünkü nereye gittiğimi ve düşünmeden okuduğumu farkettim ve tekrar başa döndüm.Önemli olan yazarın bunları yazarken bulunduğu ruh haliydi.Yani adı üstünde bu yazarın itiraflarıydı ve nasıl bir tarihi romanı ya da olay kitaplarını okurken canlandırıysak kafamızda bu kitapta da yazarın bunları yazarken , düşünürken bulunduğu ruh halini canlandırmamız,bazen aynı soruları kendimize sormamız gerektiğini farkettim.İşte bunu yapmayan okuyucu kitabı 1 saat içersinde bitirdim diyecekti.Halbuki sadece okumuş olduğunu bilmiyor olacaktı da.İşte bu ayrıntı ile kitabı okuduğumuzda gerçekten olayı çok farklı bir boyutta değerlendiriyor olduğunuzu ve kendinizce alacağınız derslerin büyüklüğünden bahsetmeme bile gerek yok.Önemli olan okumak değil.Okuduğundan bir şeyler almak,anlamak,düşünmek ve akabinde hissederek bunları hayatımıza dökmek.Bu da benim kişisel itirafım olsun.
Kitabı okumak isteyenlere kitap hakkında bilgiler:
Yazar: Lev N. Tolstoy || Liste Fiyatı: 2,50 YTL. || Yayın Yılı: 2005 || İthal Kağıt || 13,5×19,5 cm || Karton Kapak || ISBN:9756870289
Perşembe, Nisan 15, 2010
1 Yorum